السيد محمود الهاشمي الشاهرودي
146
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)
لباس را به تو فروختم وخريدار بگويد : بلكه اين لباس ( اشاره به لباسى ديگر ) را به من فروختى ، قاعدهء تحالف جارى وبا سوگند خوردن دو طرف ، هر دو ادعا وعقد باطل مىشود . 4 همچنين است اگر در جنس بهاى كالا اختلاف كنند وفروشنده بگويد : اين كالا را در ازاى اين برده به تو فروختم وخريدار بگويد : بلكه در ازاى اين كنيز فروختى . 5 اجاره : اگر موجر ومستأجر در مورد اجاره با يكديگر اختلاف كنند وموجر بگويد : اين خانه را به تو اجاره دادم ومستأجر بگويد : بلكه مغازه را اجاره دادهاى ، قاعده تحالف اجرا وهر دو ادعا وعقد اجاره با سوگند خوردن باطل مىگردد . 6 رهن : اگر طلبكار كالايى را به بدهكار بفروشد ودر ضمن عقد ، نسبت به طلبش ، بر بدهكار شرط رهن كند ، سپس اختلاف كنند كه چه چيزى به عنوان رهن قرار داده شده است . يكى بگويد برده وديگرى بگويد كنيز ، به قول برخى قاعدهء تحالف جارى وبا سوگند خوردن دو طرف ، رهن باطل مىشود وفروشنده مىتواند معامله را فسخ كند . 7 برخى در اين صورت ، قول خريدار ( گرو گذار ) را مقدّم دانستهاند . 8 مضاربه : اگر كسى كه با مال ديگرى كار كرده وسودى به دست آورده ( عامل ) با مالك مال اختلاف كند ؛ عامل بگويد : اين مال قرض است ومالك بگويد : مالي است كه به عنوان ابضاع ( واگذارى سرمايه به ديگرى براي تجارت ، بدون سهيم بودن عامل در سود وزيان ) در دست عامل است ، هر كدام بايد بر ردّ ادعاى طرف مقابلش سوگند بخورد . پس از آن ، سود مال به مالك داده مىشود . ضمن آنكه أو بايد أجرة المثل كارى را كه عامل كرده به أو بپردازد . 9 قضاء : چنانچه دو نفر در عين مالي كه تحت تصرف هر دو است ، اختلاف كنند وهركدام مدّعى مالكيت بر آن عين ومنكر مالكيت طرف مقابل باشد وبيّنه نيز نداشته باشند ، بنابر قول مشهور ، قاعده تحالف جارى وپس از سوگند خوردن ، مال به تساوى ميان آن دو تقسيم مىشود . 10